حضرت در مدينه اقامت داشته و شيعيان و منسوبينش از دانش او بهره‌مند شده و اسرار علوم را بر نزديكانش مىگشود ، سپس مدتى در عراق رحل اقامت افكند و هرگز در رابطه با مسئلهء امامت و رهبرى اقدامى انجام نداده و در امر خلافت با كسى به كشمكش نپرداخت « 1 » ، بديهى است ، كسى كه در درياى معرفت غرق شده طمع شنا در رودخانهء خلافت را نداشته و آن‌كه بر ستيغ حقيقت صعود كرده باشد بيمى از فرود نخواهد داشت « 2 » . خوارزمى متوفاى 568 ه در كتاب مناقب ابو حنيفه از قول او نقل مىكند كه گفت : من فقيه‌تر از جعفر بن محمد نديده‌ام . و گفت : اگر آن دو سال نبود نعمان هلاك مىشد . مراد ابو حنيفه از آن دو سال ، سال‌هايى است كه از امام صادق عليه السّلام كسب علم كرده است « 3 » . ابن جوزى زنده در 510 - 597 ه گويد : جعفر بن محمد بن على بن الحسين ، همواره چنان به عبادت مشغول بود كه هيچگاه به فكر رياست‌طلبى نيفتاد « 4 » . محمد بن طلحهء شافعى متوفاى 652 ه دربارهء امام صادق چنين نوشته است : او از بزرگان و سروران اهل بيت عليهم السّلام بود وى داراى دانشى سرشار ، عبادتى بسيار ، پارسايى آشكار و هميشه در حال ذكر بود ، معانى قرآن را دنبال كرده و از ژرفاى آيات آن گوهرهاى معنا را استخراج نموده و به نتايج عجيب دست مىيافت ، وقت خود را براساس نوع عبادتى كه انجام مىداد تنظيم كرده بود تا بتواند بر همان اساس اعمال خود را محاسبه كند ، ديدارش انسان را به

--> ( 1 ) . البته اگر منظور شهرستانى ، درگيرى آشكار از قبيل جنگ و سازماندهى تشكيلات فعال سياسى باشد صحيح است و گرنه ما اين حرف را قبول نداريم . ( 2 ) . الملل و النحل 1 / 147 . ( 3 ) . مناقب ابو حنيفه 1 / 172 ، تحفهء اثنى عشريه 8 . ( 4 ) . صفوة الصفوة 2 / 94 .